Közgü

Közgü (Ayna ; Aynada kendini görme), gözgü sözcükleri ayna demektir. Aynaya baktığımızda ne görmek istiyorsak onu görürüz.  Eğer kendimizi seviyorsak, nefsimiz ön planda ise bakışımız farklıdır, eğer kalbi-i bakıyorsak bakışımız faklı olacaktır.

Sayokan’da közgüye yüzünü dönüp, bakış (körüm) kapısından içeri girildiğinde;

1 – Dayanıklılık yüzüyle karşılaşır : Sayokan’a başladığından beri Ögredik (talim, eğitim) programlarına kararlı, azimli devam etmişse, bedenini zorlayan engelleri teker teker aşacaktır. Bu başarı kendini başkalarından farklı kılmamalıdır. Kendini başkalarından farklı görmesine neden olursa nefsine yenilmiş sayılır. Çünkü bu başarıyı nefsi “gurur” kaynağı olarak gösterir ki, gurur insanoğlunun hayattaki kötü düşmanı ve en büyük engeldir. Nefsin sunduğu gurur elbisesini giyen alp,

A – Kendisini arkadaşlarından, kardeşlerinden üstte görür. Kendisini öyle bir yere koyar ki, kendisine her zaman övgüler, taktirler bekler.

B – Bir gün gelir kendisine biçtiği paye ile yüzleşir, yani ne kadar farklı, ne kadar dayanıklı olup olmadığının sınandığı bir gerçekle karşılaşır. Bu gerçekte her zaman el üstünde el olduğunu öğrenir ve bulunduğu yerden düşer. Bu alpın sonu olur. Alp, savaşçı olmayı terk eder.

Eğer başarısına şöyle bir anlam yüklerse ; “Bu başarım benim gereken doğruyu yapmamdan dolayı bana verilmiştir. Bu başarı benim “onurum” dur ama daima “alemde el üstünde el vardır”. Aynı şekilde gereken doğruları yapmaya devam edeceğim. Başarısız olduğum yerlerde, neden ve niçin leri arayıp eksik ve hatalarımı kapatma noktasında gayretli olacağım” derse nefsini aradan çıkarmış ve elde ettiği sonuca kalbi-i bakmış olur. Bu ancak bir savaşçının kalbidir. Başarıda aybara da bir paye vardır. Alpı üzerinden kendine övünç malzemeleri üretir, kendine mal ederse bu Aybar da ziyandadır ve Aybar olamamıştır. Bir gün Aybar olamadığının sonuçlarını yaşar.

Başarısızlığında da tek neden kendisidir. Burada aybarın da kendisinde bir paye vardır. Alpı kararlı Ögredik programına devam ettiği halde başarısız olmuşsa, sebebi kendinde aramalıdır.

Sayokan’da şu ilkedir. Bu ilke toralpından yabgusuna kadar geçerlidir. Başarı veya başarısızlıklarda sebepleri dışta aramak acizlik ve nefsi-idir. Kendinde aramak ise erdem ve kalbi-i olmak demektir.

2 – İrtiş (kabiliyet-yetenek) yüzüyle karşılaşır : Közgünün içinde bazı kapılarda, uruşlar (cenk) yapar. Uruş yapacağı kişi arkadaşıdır, kardeşidir. Üstünlüğünde,  kardeşine karşı acımasızlığı, hırsı ve aşağı görme duyguları ön plana çıkarırsa kayıptadır. Yani, közgüyü geçseniz bile, nefsinizi geçememiş sayılırsınız. Salt yeteneklere dayalı başarılarınız sizi Sayokan içinde bir yere getirmeyecektir. Kardeşinize uruşta yaptığınız ve duyduğunuz ne varsa bir gün aynısıyla siz karşılaşırsınız demektir. Ama karşılaşmamanın önüne geçmek için kalbi-i olmak doğru olanı yapmak demektir.

Közgü içindeki uruşta size üstün gelindiğinde ise, kardeşinizi anlayışsızlıkla, iltimas geçmemekle ya da vicdansızlıkla suçlamak kendi eksikliğinizi örtmek demektir ki, bu da nefsi-idir. Oysa, arkadaşınızın, eksikliğinizi görmesine sebep olmasından dolayı teşekkür etmek kalbi-idir. Eksikliklerinizi görmenize sebep olmasaydı belki siz kendinizi hep tam ve eksiksiz olarak görecektiniz ki, arkadaşınız size kötülük yapmış sayılırdı, iyilik değil.

3 – Sonuç yüzüyle karşılaşır ve karar verirsiniz : Başarıda da karar vereceksiniz, başarısızlıkta da karar vereceksiniz. Başarırsanız ve nefsinizin gururlanma tuzağına düşerseniz. Bugün başardığınız için devam ediyor gibi olursunuz, ama gururunuzu kıracak bir sonla karşılaştığınız gün Sayokan’dan ayrılırsınız. Sayokan’da bunun örnekleri çoktur.

Eğer, kalbi-i olarak devam etmeyi sürdürürseniz, siz Sayokan içinde ve sosyal hayatınızda

güvenilir insan olarak devam edersiniz. Ya da, bırakmayı düşünürseniz siz Sayokan’da, Sayokan’da sizin hayatınızda anlamlı ve onurlu bir yerde beraberce durursunuz.

Başaramaz ve nefsinize yenilirseniz, herkesi suçlayarak ve Sayokan’ı kötüleyerek ayrılırsınız. Nefsiniz ve gururunuz sosyal hayatınızdan bu anınızı silmek için yollar arar. Ve Sayokan’ın kapısını kendinize kapatmış olursunuz. Kalbi-i olup devam ederseniz, başarılar gölgeniz gibi vakti gelince sizi bulur. Yine kalbi-i olup ayrılmaya karar verirseniz, onurlu biçimde ayrılır, Sayokan’ın kapısı yüzünüze daima açık olur. Sayokan sosyal hayatınızın içinde her zaman bir yerlerde yerini korur.

Sonuç olarak, nefsi-i olanlar kaybecektir, kalbi-i olanlar her halükârda kazanacaklardır.

Közgü, bedensel ve mana boyutunda kendimizle yüzleşmektir. Hayatımızda  karşılaştıklarımız da geçmişimizdeki tüm fiillerimizin zıddıyla yüzleşmek değil midir? Hayatımızda da nefsi-i ve kalbi-i olmak bizi şekillendiren, varlık sebebimizden bizi uzaklaştıran veya yakınlaştıran yaşam kaynağımızdır. İyi bakın, nefsi-i olup “ben” diyenlerle, kalbi-i olup “biz” diyenler aynı yerde mi duruyorlar?  Ya da Olumsuzluklarla yüz yüze gelindiğinde olayları hangisi kırılgan hangisi esnek yada hangisi zorlukla veya kolaylıkla  atlatıyorlar.

Sayokan’da közgü, bizi bize gösteren bir sebeptir. Ama nasıl ve nereye bakarsanız onu görürsünüz. Ya asi olur isyan edersiniz ya da şükreder tevazu sahibi olursunuz.

Közgü 16 bin yıl öncesinden günümüze gelebilme, gelirken tarihimizdeki kahramanların ruhlarını bünyesinde yaşayarak tamamlamaktır. Buna  “ÖDÜŞTE UÇMAK” denir.

*Ödüş                        : Zaman, çağ, devir (Urkun Türkçesi).

Közgüye 8 kişilik guruplar halinde girilir. Alagan ve Basagar olarak mutlaka ayrılırlar. Alagan’da veya Basagar’daki guruplar görevlilerce belirlenir. Közgüye girecek 1.San Tuyun ve Tuyun 2.San  adayları aybarın “Ödüşte uçacaklar yerlerine” komutuyla birlikte közgü önünde kıdemlerine göre sırada yerlerini alırlar. Közgüye yalın ayak girilir, ayakkabı giyilmez. Herkesin abası orijinal Sayokan abasıdır. Abası standart olmayanlar közgüye alınmazlar. Közgüye girecek 1.San Tuyun ve Tuyun 2.San  adayları toplu uluç irtişleri görevli Aybarın kontrolünde ve komutunda yaparlar. Uluç irtişler bittikten sonra  1.nci Geçitin önüne gelirler. Sınayçı masasında 3 sınayçı vardır. 1.nci geçitteki görevli Aybar, sınayçı masasına bakar, olur işaretini aldıktan sonra yanındaki köse vurarak yol verir.

1 - ŞUNYU GEÇİDİ

2 - ON (HUN) – UYUL GEÇİDİ

3 - BİR – OY BİL GEÇİDİ

4 - AT – OY BİL GEÇİDİ:

5 - TÜRÖK – BİL GEÇİDİ

6 - KUT – YAK (AVRUPA) ON (HUN) GEÇİDİ

7 - HAZAR KAĞANLIK GEÇİDİ

8 - KARAHANLILAR GEÇİDİ

9 - SELÇUKLU GEÇİDİ

10 – ALTINORDU GEÇİDİ

11 – OSMANLI GEÇİDİ

12 – TİMUR GEÇİDİ

13 – TÜRKİSTAN GEÇİDİ

NOT : Her geçidin içinde kişinin yapması gereken  ruhsal, bedensel ve tekniksel kabiliyetleriyle yüzleşeceği unsurlar ve hareketler  vardır. Bunları kurallara uygun aşarak en son Türkistan kapısına varmak zorundadır. Bu detaylar asıl belge içinde mevcutur.

DEĞERLENDİRME :

Közgü yolunda yani ödüşte uçarken keyfiyet yoktur. Közgüde keyfiyete düşenler “KINAGU” alırlar. Hangi geçit içinde keyfiyete düşmüşlerse, o geçitin görevli aybarı elindeki tabloda kınagu sözcüğünün karşılığına bir çaptı işareti koyar. Ödüşte uçmak bittiğinde 5 kınagusu olan Közgüde başarısız olmuş demektir. Başarılı olanlar ise “SIYURGAL” alıp, közgüyü geçmiş olurlar.

5.nci Türük – Bil’ de başlayan ve başka geçitlerde de uygulanan uruşlarda, öngörüde alpların akıl ile beden gücünü ne kadar bir arada kullandıkları ve közgünün genel ruhunu taşıyıp taşımadıkları, keyfiyet ile beraber değerlendirilir.

Alçinbay       :18 – 25 yaş bir gurup.
Karabay         : 26 – 33 yaş bir guruptur.
Gökçinbay   : 34 – 41 yaş bir guruptur.
Akbay              : 41 – 49 yaş bir guruptur.

*Kınagu          : Ceza, celandırma.
*Sıyurgal       : Ödül, armağan, madalya, askeri nişan.
*Alçin              : Kızıl, kırmızı, ateş rengi. Dikkat, özen,tedbir, değişiklik, devrim, şiddet. Güneyin rengidir.
*Kara                : 1- Güç, şiddet, 2- Olağanüstülük, harikuladelik, 3- Ululuk, büyüklük, ulaşılmazlık, 4- Cesaret, atılganlık, yiğitlik, 5- Yas, keder, üzüntü, ölüm, 6- Fakirlik, sıradanlık, (soylu olmamak), 7- Kötülük, bela, uğursuzluk, 8- Esmer ten, yanık ten, 9- Aşırı soğuk, kış. Kuzeyin rengidir.
*Gökçin         : Mavi, Kutsallık, özgürlük. Doğunun rengidir.
*Ak                   : Beyaz, Temizlik, güzellik, soyluluk, merkez. Batının rengidir.
*Bay                 : Varlık, zenginlik, egemenlik, erklik, üstünlük, bolluk sözcüklerinin tümünü içeren önemli bir ad.

KÖZGÜ GURUPLARININ OLUŞTURULMASI :

Közgüde guruplar ve yaşlar aşağıdaki şekildedir.

Alçinbay       :18 – 25 yaş bir gurup.
Karabay         : 26 – 33 yaş bir guruptur.
Gökçinbay   : 34 – 41 yaş bir guruptur.
Akbay             : 41 – 49 yaş bir guruptur.

FAALİYET AYLARI :

Közgüde faaliyet ayları Ruz-ı Hızır aylarıdır. Yani her sene 06 Mayıs – 08 Kasım arasında bir ayda organize edilir. Közgü faaliyetinin olabilmesi için, közgüye girecek en az 20 alpın (Türkiye geneli) olması gerekir. Közgü her sene alplık okulunun olduğu bir yerde yapılabilir. Teklifler değerlendirilir. Közgü için herhangi bir ücret alınmaz. Sadece közgüye katılacak kişiler, güçleri nispetinde yiyecek-içecek getirerek közgüye katılan herkese ikramlarda bulunurlar.

KATILIM KOŞULLARI :

Adayların ;

1 – Nüfus cüzdan örneği,
2 – Müracaat Formu (Alplık Okulu tarafından doldurulur)
3 – Alplık Okulu dilekçesi,
4 – 3 adet vesikalık fotoğraf,
5 – Sağlık raporu. (Közgünün yoğunluğu doktora anlatılmalıdır. Yada közgü içinde zorluklar söylenmelidir.
6 – SDF Alp Belgesi.

Not : Bu belgeler tüm adaylar için gereklidir.

Ayrıca ;
Alagan Alplık 2.San İçin ; SDF, 1.San diploması kopyası. 3.San İçin; SDF, 2. San diploması kopyası.
Basagar Alplık 1. San İçin ;Toralp 108 saat çizelgesi. 2.San İçin ;Tuyun İkinci 108 saat çizelgesi ve SDF, 1. San diplomasının kopyası. 3.San İçin;Tuyun Üçüncü 108 saat çizelgesi, SDF, 2. San diploması kopyası.

KIYAFETLER :
Görevli aybarlar sınayçı abası giyerler. Közgü adayları ise orijinal, Sayokan standartlarına (kabul edilen) uygun abalar giyerler. Standart abalar genel merkezden temin edilir. Başkalarına diktirilmiş abalar ya da başka bir alptan alınan ödünç abalar kabul edilmez bu tarzdaki aday (lar) közgüye alınmaz.  Közgüye bilek koruyucu, kogi, ve dişlikle girilir. Eksik malzemeli olanlar közgüye alınmaz.  Görevliler aşağıdaki ungun abalarının dışında aba giyemezler.

GÖREVLİLER :
Közgüde görev alanlar ;
Masada görevli 3 sınayçı ; Türkistan geçiti hariç, her bir geçitte görevli olmak üzere 12 geçit aybarı ; geçit aybarlarını kontrol eden 5 közgü yazılığı aybarı ; Yazılığı düzenliyen 5 yazılık aybarı ; 1 kılık ve kıyafet kontrol aybarı olmak üzere 26 görevli Aybar bulunur.

KÖZGÜ YAZILIĞI DÜZENİ :
Közgü yazılığı çim düz bir alandır. Çimli futbol sahasında da yapılabilir, yaylada da yapılabilir. Közgü yazılığını 5 aybar düzenler. Gerektiğinde tuyunlardan yardımcılar alırlar. Közgü yazılığında ayrıca birlik ve beraberliği pekiştirici olması amacıyla uzun yemek masaları kurulur. Közgüye herkes davet edilebilir. Çünkü közgünün bir yapısı şenlik havasında olmasıdır. Bir tarafta közgü yapılırken diğer tarafta yemekler yenip, hoş muhabbetler yapılır. Tabi közgü adaylarını öncelikle düşünmek koşuluyla. Közgüde alkollü içecekler tüketilemez.

Közgü bitiminde, görevli aybarlar tarafından közgü yazılığı temizletilir ve yazılık terk edilir.

*Yazılık          : Alan, meydan.

KÖZGÜYE HAZIRLIK :
Aybarlar alplarını bir yarışmaya, şampiyonaya hazırla gibi Közgüye hazırlamalıdırlar. Bu hazırlık hem alplarına karşı bir sorumluluktur. Közgüye Ögredik programının normal işeyişi ile hazırlanmaz. Elbette, Ögredik programı alpları normal insanların fiziksel kapasitelerinin üzerine çıkarır. Ama közgü için yeterli kapasiteyi sağlamaz. Bundan dolayı ek bir hazırlanma dönemi ve süreci gerekir. Sadece fiziksel hazırlanma da yeterli değildir. Közgünün amacı, beklentileri, içeriği göz önünde bulundurulunca fiziksel hazırlılık ta bir yere kadar yeterli olacaktır.

KÖZGÜ TABLOLARI         :
Geçit Tablosu :
Aşağıdaki tablo geçit aybarlarının değerlendirmeleri için gerekli bir belgedir. Geçitlerde alpların durumlarını belge üzerinde belirtmeleri içindir.  Közgü sonunda, Baş sınayçıya teslim edilir. Bu tablolar, közgü dosyasında muhafaza edilir.
NOT: Tablo metnin aslında bulunmaktadır.
Sınayçı Tablosu :
Aşağıdaki tablo, Geçit Tablolarındaki değerlendirmelerin genelinin yazıldığı, Baş Sınayçının sorumluluğundaki bir tablodur. Yani sonuç tablosudur. Baş sınayçı tarafından onaylanır ve közgü sonunda bir dosyada toplanarak SDF sekreterine teslim edilir. Dosyanın üzerine (Ör.2.Közgü) tarih yazılır. Bu dosyaya Geçit Tabloları da eklenir.
NOT: Tablo metnin aslında bulunmaktadır.

SINAYÇILARIN  VE GEÇİT AYBARLARININ GÖREVLENDİRİLMESİ :
Sınayçılar ve Geçit Aybarlar, SDF’nin MHK tarafından görevlendirilirler. MHK’nın görevlendirme kararı SDF Yönetim Kuruluna ve Yönetim Kurulunun Onayı ile yapılacak Közgüde görev alırlar.

SORUMLULUK :
Közgünün katılımcılara arzu edilen gelişimi sağlaması için, görevlilerin fiziksel, ruhsal ve zihinsel olgunlukta kılavuz durumunda olmaları gerekir. Bu konuyla ilgili “Bir Aybar’da Bulunması Gereken Hususiyetler nelerdir?” bölümünde açıkça ifade edilmiştir. Netice itibariyle Sayokan insan eğitimine önem veren, sadece fiziksel yeteneklere sahip sporcular yetiştirme kaygılarından ziyade, insan yetiştirme kaygısını taşıyan, bu kaygıları giderme noktasında tarihinden, inançlarından beslenerek oluşturulmuş bir eğitim dalıdır. Bu eğitimin sorumluluğunu bilen ve idrak eden aybarlar insanlığa katkı sağlamış olacaklardır. Erdem bilinmez yaşanır. Yaşamak için idrak etmek gerekir. Bilmek ise idrak etmek değildir. Sorumluluklarını idrak edememiş ve yaşamına intikal ettirmemiş aybarlar, yetenekleri üst seviyede, başarılı iyi sporcular yetiştirmiş olabilirler. Bu sonuç, ancak kendilerinin ve sporcusunun övünçlerini artıracak,  manadan uzak, geçici, maddi bir  anıdan başka bir şey olmayacaktır.